Pozostałe jednostki medyczne
Chirurgiczne leczenie chrapania i bezdechu sennego
- Opublikowano
- 10 min czytania

Chrapanie i bezdech senny to choroba, która głęboko wpływa na życie człowieka. W rzeczywistości większość osób nie uważa chrapania za chorobę, lecz opisuje je jako nieprzyjemny hałas, a większość osób z bezdechem sennym nie wie, że odczuwane w ciągu dnia zmęczenie, pocenie się szyi czy drażliwość to objawy choroby.
Większość osób nie zostaje wyleczona, ponieważ brakuje wystarczającej wiedzy i świadomości.
Chrapanie: to szorstki, głośny dźwięk powstający podczas snu w wyniku drgań podniebienia miękkiego, języczka i otaczających je tkanek miękkich.
Bezdech senny: to zatrzymanie oddychania trwające 10 sekund lub dłużej. Spłycenie oddechu (hipopnea): tak nazywa się trwające tyle samo zmniejszenie przepływu powietrza o 50%, spadek poziomu tlenu we krwi (desaturację) lub wybudzenie.
Wskaźnik bezdechów i spłyceń oddechu (AHI): to średnia liczba bezdechów i spłyceń oddechu na godzinę w ciągu całego snu.
Zespół oporu górnych dróg oddechowych: z powodu wzrostu oporu w górnych drogach oddechowych dochodzi do częstych przerw w śnie i epizodów wybudzeń (arousal) bez bezdechów, spłyceń oddechu i desaturacji, a w ciągu dnia pojawia się senność.
Chrapanie: choć najczęściej występuje przy wdechu, może pojawiać się również przy wydechu. Innymi słowy, u niektórych osób chrapanie może występować przy zamkniętych ustach. Stałe chrapanie występuje u 44% mężczyzn i 28% kobiet w wieku 30–60 lat. Chrapanie jest oznaką zwiększonego oporu w górnych drogach oddechowych.
Gdy opór jest jeszcze większy, chrapaniu towarzyszy bezdech senny. W rzeczywistości niemal wszyscy pacjenci z bezdechem sennym w mniejszym lub większym stopniu chrapią, natomiast większość osób chrapiących może nie mieć bezdechu sennego.
U osób chrapiących można stwierdzić zwężenie górnych dróg oddechowych, otyłość, niedrożność nosa, dysproporcje w budowie twarzy i szczęk, niedoczynność tarczycy, akromegalię oraz powiększenie migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego. Chrapanie bez bezdechu sennego nazywa się „chrapaniem pierwotnym” lub „chrapaniem prostym”. Osobom chrapiącym ta sytuacja często nie przeszkadza. Zwykle skarżą się na nią osoby, z którymi śpią, lub domownicy.
Stwierdzono, że średnie natężenie chrapania wynosi 60 decybeli. U niektórych osób mierzy się 80–82 decybele, a u niewielkiej części z nich 90 decybeli. Chrapanie jest zwykle słyszalne tylko w pokoju, w którym śpi dana osoba, ale czasem bywa tak głośne, że słychać je we wszystkich pomieszczeniach domu. Może nawet powodować problemy społeczne, w wyniku których małżonkowie zaczynają spać w osobnych łóżkach.
Czynniki ryzyka chrapania:
- Otyłość
- Występowanie chrapania w rodzinie
- Czynniki genetyczne
- Niska aktywność fizyczna
- Alkohol i palenie tytoniu
- Często nawracające infekcje górnych dróg oddechowych
- Urazy nosa, twarzy i gardła
Tak można wymienić czynniki ryzyka. Codzienne bóle głowy występują częściej u osób chrapiących.
Możliwe przyczyny chrapania:
- Wydłużone i zwiotczałe podniebienie miękkie i języczek – duże migdałki podniebienne i migdałek gardłowy (zwłaszcza u dzieci)
- Obrzęk nosa i błon śluzowych (zwłaszcza w alergiach)
- Problemy anatomiczne w obrębie nosa: skrzywienie przegrody, niewydolność zastawki nosowej, przerost małżowin nosowych, polipy itp. – pozycja ciała: chrapanie występuje częściej zwłaszcza podczas leżenia na plecach.
- Otyłość
- Alkohol, leki uspokajające i nasenne

Jakie są przyczyny bezdechu sennego?
Bezdech senny to stan, w którym podczas snu oddychanie zatrzymuje się na 10 sekund lub dłużej. W tym czasie spada poziom tlenu we krwi i dochodzi do przerw w śnie. Sen składa się z kilku faz. Najlepiej wypoczywamy w fazie snu głębokiego i właśnie w tej fazie bezdechy występują najczęściej. Gdy dochodzi do bezdechu, osoba przechodzi ze snu głębokiego w płytki, zwykle nie budząc się całkowicie i nie zdając sobie sprawy z bezdechu.
Ponieważ powtarzające się bezdechy skracają czas snu głębokiego, osoba budzi się niewypoczęta i w ciągu dnia pojawia się senność. Ponieważ podczas bezdechu spada poziom tlenu we krwi, wiele ważnych dla życia narządów, przede wszystkim mózg i serce, pozostaje w tym czasie bez wystarczającej ilości tlenu, co wiąże się z wieloma zagrożeniami, w tym z nagłą śmiercią.
Jakie zagrożenia zwiększa bezdech senny?
Nadciśnienie tętnicze: występuje u 20% ogółu społeczeństwa, natomiast wysokie ciśnienie krwi ma 50% osób z bezdechem sennym. U części osób z nadciśnieniem i bezdechem sennym po ustąpieniu bezdechu ciśnienie krwi wraca do normy.
Choroba niedokrwienna serca: choć zależy to od nasilenia bezdechu sennego, ryzyko zawału serca jest 4–6 razy wyższe niż normalnie.
Arytmia: zaburzenia rytmu serca występują częściej w OSAS (zespole obturacyjnego bezdechu sennego).
Układ nerwowy: w OSAS wzrasta zwłaszcza ryzyko udaru z porażeniem oraz nocnych bólów głowy.
Nadciśnienie płucne i niewydolność prawej komory serca występują częściej w OSAS, a OSAS pogarsza przebieg tych chorób.
Układ hormonalny: rozwój insulinooporności i skłonność do cukrzycy, osłabienie popędu płciowego, a u dzieci opóźnienie wzrostu spowodowane zmniejszeniem wydzielania hormonu wzrostu.
Wypadki drogowe i wypadki przy pracy: stwierdzono, że osoby z ciężkim bezdechem sennym mają 7 razy więcej wypadków, zwłaszcza podczas jazdy nocą, a większość z nich to wypadki poważne lub śmiertelne. Osobom z OSAS zaleca się, aby nie wykonywały prac wymagających uwagi (tokarki, tartaki, prasy, piece, odlewnie itp.) z użyciem urządzeń parzących, miażdżących lub tnących.
Problemy małżeńskie: chrapanie i bezdech senny mogą czasem powodować problemy prowadzące nawet do rozwodu.
U kogo bezdech senny występuje częściej?
Otyłość: to najważniejszy czynnik ryzyka. OSAS występuje u 2–4% ogółu populacji, a wśród osób otyłych – u 40%.
Obwód szyi: OSAS występuje częściej u mężczyzn z obwodem szyi powyżej 42 cm i u kobiet z obwodem powyżej 38 cm.
Płeć: u mężczyzn występuje 2–10 razy częściej niż u kobiet.
Wiek: OSAS najczęściej występuje u mężczyzn w wieku 40–50 lat. Stany zwężające górne drogi oddechowe:
- Problemy z nosem: skrzywienie przegrody, przerost małżowin nosowych (powiększenie małżowin), niewydolność zastawki nosowej, polipy, guzy.
- Problemy nosogardła: przerost migdałka gardłowego, guzy i zmiany w nosogardle. Wiotkie i zwisające podniebienie miękkie i języczek.
- Przerost języka i nasady języka
- Zwiększona elastyczność chrząstek krtani, przerost tkanek miękkich krtani i gardła.
- Częściej występuje u osób, w których rodzinie występował bezdech senny.
- Częściej występuje u osób pijących alkohol i palących papierosy.
- Częściej występuje u osób przyjmujących leki zwiotczające mięśnie, uspokajające i nasenne.
- Częściej występuje u osób z niedoczynnością tarczycy, akromegalią i chorobami nerwowo-mięśniowymi.
- Częściej występuje w chorobach takich jak zespół Downa, zespół Marfana czy amyloidoza.
Jakie są objawy bezdechu sennego?
W OSAS objawy różnią się w dzień i w nocy. Chory może nie zdawać sobie sprawy z większości objawów nocnych.
Objawy nocne:
- Chrapanie: to najczęstszy objaw. Występuje częściej u mężczyzn. Pogarsza jakość snu partnerów.
- Przerwy w oddychaniu podczas snu: chorzy często nie wiedzą, że podczas snu przestają oddychać. Ich partnerzy mogą zauważyć, że głośne i nieregularne chrapanie okresowo cichnie, a oddech się zatrzymuje. Stan ten nazywa się bezdechem obserwowanym. Czasem chorzy budzą się z uczuciem duszenia się i krztuszenia. Rzadko zdarza się, że chory budzi się z lękiem przed śmiercią i biegnie do okna, czując potrzebę głębokiego zaczerpnięcia powietrza.
- Nadmierna ruchliwość podczas snu: często mogą występować przewracanie się w łóżku, podskoki, okresowe ruchy nóg, kopanie, a nawet uderzanie osoby śpiącej obok.
- Przerywany sen nocny: często występuje we wczesnych stadiach. Czasem chory może budzić się w środku nocy.
- Refluks: około połowa osób z OSAS ma refluks.
- Częste oddawanie moczu lub nietrzymanie moczu w nocy: nietrzymanie moczu występuje częściej u dzieci z bezdechem sennym.
- Nocne pocenie się: pocenie może występować zwłaszcza w okolicy głowy, szyi i klatki piersiowej.
Objawy dzienne:
- Senność: to najczęstszy objaw dzienny u osób z OSAS. Mają one trudności z zachowaniem czujności podczas oglądania telewizji, czytania gazet lub książek, prowadzenia samochodu na długich trasach, długich spotkań i w kinie.
- Zmęczenie, zaburzenia pamięci, nieuwaga i zaburzenia koncentracji
- Zmiany osobowości: w OSAS może rozwinąć się drażliwa, gniewna i nietolerancyjna osobowość. Mogą też wystąpić depresja i zaburzenia lękowe.
- Problemy seksualne: może pojawić się obniżone libido, awersja seksualna i zaburzenia funkcji seksualnych. Po leczeniu OSAS problemy seksualne zwykle ustępują samoistnie.
- Poranny ból głowy: około połowa osób z OSAS skarży się po porannym przebudzeniu na ból głowy, zwłaszcza w okolicy czoła.
- Suchość w ustach i ból gardła
Jak diagnozuje się bezdech senny?
Bezdech senny diagnozuje się za pomocą badania snu zwanego polisomnografią (PSG). Podczas badania pacjent spędza jedną noc w pracowni badań snu. Za pomocą wielu przyklejonych czujników rejestruje się, czy podczas snu oddycha przez nos i usta, ile razy i jak długo występuje bezdech, w których fazach snu, czy bezdechy są centralne, czy obturacyjne (OSAS), a także zmiany poziomu tlenu we krwi, częstość i rytm serca, ruchy klatki piersiowej i brzucha, fale mózgowe podczas snu oraz zmiany faz snu.
Na podstawie wyniku nasilenie bezdechu sennego określa się jako łagodne, umiarkowane lub ciężkie.
Badanie snu zaleca się każdemu, u kogo występuje chrapanie, obserwowany bezdech i objawy dzienne.
Badanie snu wykonują technicy PSG, a wynik opisuje kierujący pracownią badań snu lekarz chorób płuc, laryngolog lub neurolog.
Każdy pacjent, u którego badanie snu wykazało bezdech senny, powinien przejść badanie laryngologiczne. Podczas tego badania wykonuje się szczegółowe badanie endoskopowe, począwszy od nosa, obejmujące jamę nosową, nasadę języka i krtań. Ocenia się też wielkość języka i nasady języka, podniebienie miękkie, położenie i wielkość języczka oraz migdałki.
Badanie laryngologiczne pozwala wykryć niedrożność i zwężenia górnych dróg oddechowych. Badania takie jak cefalometria, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, somnofluoroskopia, faryngometria akustyczna, manometria czy endoskopia snu mogą pomóc potwierdzić rozpoznanie i dobrać odpowiednią metodę leczenia.
W przypadku centralnego bezdechu sennego i innych zaburzeń snu pacjenta powinien zbadać również neurolog.
Jak leczy się chrapanie i bezdech senny?
Operacja chrapania:
Chrapanie i bezdech senny to uciążliwa choroba. Biorąc pod uwagę, że narażenie trwa średnio 8 godzin dziennie, nietrudno zrozumieć, dlaczego wielu badaczy zajmuje się tym problemem. W obliczu choroby ludzie zwykle oczekują jednego zabiegu, po którym w przyszłości nie będzie potrzebne dalsze leczenie.
Zabiegi chirurgiczne (operacje) teoretycznie odpowiadają na to oczekiwanie, ale z klinicznego punktu widzenia ich szanse powodzenia jako jedynej metody leczenia są bardzo ograniczone. Ponadto stan zdrowia osoby operowanej musi spełniać minimalne wymagania. Nieuregulowana cukrzyca lub choroby serca utrudniają przeprowadzenie operacji.
Osoby z bezdechem sennym zwykle mają problemy z wagą, co sprzyja występowaniu takich chorób. Poza tym u osoby z nadwagą, która nie schudnie, skuteczność leczenia spada niemal do zera. Jakie więc operacje chrapania wykonuje się w odpowiednich przypadkach?
Rodzaje operacji chrapania
Operacje nosa
Wykonuje się je z powodu niedrożności przewodów nosowych, która przyczynia się do chrapania i bezdechu sennego. Polegają na korekcie i udrożnieniu skrzywionej przegrody (skrzywienia w drogach oddechowych) oraz na zmniejszeniu małżowin nosowych („mięsistych” struktur w nosie) metodą radiofrekwencji.
Oddychanie przez nos poprawia jakość snu. Pełny efekt tych operacji pojawia się po 3–6 miesiącach. W rzeczywistości powinniśmy rozważać te operacje wyłącznie ze względu na jakość naszego snu w ciągu dnia. Z powodu ciągłego oddychania przez usta płuca powiększają się ponad normę i uciskając serce, powodują nadciśnienie płucne.
Do prawidłowego rozpoznania niezbędne jest badanie laryngologiczne. W przypadku trwałego obrzęku małżowin nosowych należy wziąć pod uwagę również wpływ alergii. Jeśli tak jest, trzeba także leczyć alergię. Biorąc jednak pod uwagę, że chrapanie i bezdech senny powstają w obrębie gardła, operacje te w niewielkim stopniu łagodzą chorobę.
Operacje podniebienia miękkiego i języczka:
Podłożem chrapania i bezdechu sennego jest zamykanie dróg oddechowych przez tkanki gardła podczas snu. Te tkanki to języczek, podniebienie miękkie i nasada języka. Podczas zabiegów chirurgicznych usuwa się część tych tkanek i udrażnia drogi oddechowe.
Część tych zwiotczałych, rozluźnionych tkanek usuwa się laserem lub metodą radiofrekwencji (uwulopalatofaryngoplastyka, UUUP). Operacje te wiążą się z trzema głównymi powikłaniami.
Są to: pocienienie głosu i przedostawanie się pokarmu do nosa w wyniku usunięcia zbyt dużej ilości tkanki, niewystarczający zakres operacji oraz zwężenie nosogardła. Ponadto skuteczność tych operacji jest bardzo niska i istnieje możliwość nawrotu.
Przesunięcie żuchwy do przodu (chirurgia ortognatyczna)
Stosuje się ją zwłaszcza wtedy, gdy żuchwa jest wrodzenie mała i cofnięta. Żuchwę przecina się chirurgicznie na trzy części i przesuwa podbródek do przodu. Dzięki tej operacji nasada języka przesuwa się do przodu, a drogi oddechowe się udrażniają. Jest to metoda bardzo skuteczna i dająca dobre wyniki. Proces gojenia trwa jednak około 45 dni. W tym czasie pacjenci przyjmują pokarm przez słomkę, co może sprawiać im trudności.
Operacje języka i nasady języka:
Celem tych operacji jest przesunięcie nasady języka do przodu. Jest to trudna operacja, a proces gojenia jest uciążliwy dla pacjenta. Nie jest odpowiednia dla pacjentów z problemami z wagą. Przede wszystkim trzeba schudnąć dzięki programowi dietetycznemu.
Celem zabiegów chirurgicznych i operacji jest wyleczenie za jednym razem. Niestety nie zawsze jest to możliwe. Sama operacja może czasem stanowić ryzyko.
Inną, alternatywną metodą leczenia jest proteza (aparat) przeciw chrapaniu, która może być skuteczniejsza i mniej bolesna niż operacja.
Następny krok
Zaplanuj swój pobyt
Prosimy wybrać, jak chcą Państwo zacząć. Jeden koordynator prowadzi sprawę od pierwszej wiadomości aż do powrotu do domu.
- Bezpłatna wycena
Bezpłatna wycena
Prześlij swoje dane i otrzymaj plan na piśmie.
Napisz do nas
Zadaj pytanie przez stronę kontaktową.
Skontaktuj sięJak to działa
Zobacz każdy etap, od pierwszego kontaktu po opiekę po powrocie.
Zobacz proces
Wolą Państwo porozmawiać od razu?
Prosimy przesłać swoje dane, a w ciągu 48 godzin odpowiemy, przesyłając plan na piśmie z wyszczególnieniem kosztów i zakwaterowania.



